لوله پرتو کاتدی :
توضیح : شامل یک لوله ی شیشه ای خالی از هوا میباشد که در انتهای آن دو الکترود فلزی نصب شده اند.هنگامی که جزیان الکترکی در فشار کم ۰.۰۰۰۱ در ولتاژ بالا به کار رود پرتو هایی از سمت کاتد (الکترود منفی) به سمت آنود (الکترود مثبت) جریان میابد. چون این پرتو ها از سمت کاتد خارج شدهاند به پرتو های کاتدی معروفند .
نکات مهم :
- تمام کار های مربوط به لوله ی پرتو کاتدی توسط تامسون فیزیکدان انگلیسی انجام شد.
- آزمایش لوله پرتو کاتدی اثبات کننده ی وجود الکترون در مواد است.
- تغییر نوع گاز درون لوله ی پرتو کاتدی هیچ اختلالی در تولید پرتو ها ایجاد نمیکند.فقط رنگ درون لوله تغییر میکند.
صورتی = هوا
زرد = بخار سدیم
Øنکته بسیار مهم : تامسون با تاثیر همزمان میدان الکتریکی و مغناطیسی توانست نسبت باربه جرم را محاسبه کند در ادامه رابرت میلیکان فیزیکدان آمریکایی توانست بار الکترون را محاسبه کند به این ترتیب با کمک نسبت تامسون جرم الکترون که به کمک هیچ دستگاهی اندازه گیری نمی شود بدست آمد .
Ø3:پرتو زایی :
Øتولید خود به خودی برخی پرتو ها از عناصری که دارای اتم ها با هسته ی ناپایدار هستند پرتوزایی گفته می شود . مواد دارای چنین خاصیتی را مواد پرتوزا می گویند .اورانیوم ، رادیوم ، پولونیم .
نکته پرتوزایی :
Ø1: هانری بکرل که روی خواص فسفر سانس مواد طبیعی کار می کرد به پدیده جالبی پی برد امّا نتوانست آن را توضیح دهد . بعد ها ماری کوری این پدیده را پرتو زایی نامید بکرل مشاهده کرد که سنگ معدن اورانیوم بدون قرار گرفتن در معرض نور از خود پرتو منتشر می کند .
Ø2: عناصری که اتم های آن ها عدد اتمی84یا بیشتردارند پرتو زا هستند .
3:در هرعدد اتمی نسبت نوترون به پروتون برابر یا بیشتر از1/5 باشد . ناپایدار بوده و پرتوزا است
Øنکته : پرتوزایی کاشف بکرل و نام گذاری ماری کوری می باشد .
Øآزمایش اول رادرفورد برای شناسایی انواع پرتوهای حاصل از مواد پرتوزا :
Øنکته : میزان انحراف در بتا بیشتر از آلفا و آلفا بیشتر از گاما می باشد .
Øنکته : میزان جرم در آلفا بیشتر از بتا و در بتا بیشتر از گاما می باشد .
Øویژگی های آلفا :
Ø1: جنس آن از هسته ی اتم هلیم می باشد .
Ø2: بار الکتریکی مثبت دارد چون به سمت صفحه باردار منفی جذب می شود .
Ø3: بعلّت سنگینی انحراف کمتری دارد .
۴: قدرت نفوذ آن کم بوده و در مقابل کاغذ متوقف می شود
Øویژگی های بتا :
Ø1: جنس آن از الکترون می باشد .
Ø2: بار منفی دارد به سمت صفحه باردار منفی جذب می شود .
Ø3: به علّت سبکی انحراف بیشتری دارد .
Ø4: قدرت نفوذش از آلفا بیشتر بوده و در مقابل ورقه ی آلومینیومی متوقف می شود .
Øویژگی های گاما :
Ø1: جنس آن از نور است لذا شبیه پرتو xمی باشد .
Ø2: بار ندارد و خنثی است لذا انحرافی از خود ندارد .
Ø3: قدرت نفوذ آن بالاست و فقط در مقابل لایه ی ضخیم سربی متوقف می شود .
Øمدل اتمی تامسون :
Øبعد از کشف و اثبات وجود الکترون در اتم جزف تامسون برای اتمها مدلی با ویژگی های زیرارائه کرد ( مدل کیک کشمشی ) :
Ø: الکترون ها در یک فضای ابرگونه مثبت پراکنده شده اند .
Ø2: این فضای ابرگونه مثبت جرمی ندارد و جرم اتم ناشی از الکترون ها در آن است و
Ø3: جرم زیاد اتم مربوط به زیاد بودن تعداد الکترون ها در آن است .
Øامتیازات تامسون :
Øخنثی در نظر گرفتن اتم ها
Øایراد های نظریه دالتون :
Ø1: جرم اتم را ناشی از الکترون ها می دانست در حالیکه الکترونها جرمی ندارند .
Ø2: برای فضای ابرگونه مثبت جرمی قائل نشد در صورتی که می دانیم جرم اتم ها ناشی از نوترون و پروتون های هسته ی آن می باشد .
4: اتم از نظر الکتریکی خنثی است در نتیجه مجموع بارهای مثبت و منفی در آن برابر است
+ نوشته شده در دوشنبه هجدهم آبان ۱۳۸۸ ساعت 20:46 توسط پويا
|